Page 65 - Demo

63Tradicionalisht, jan%u00eb disa tipa t%u00eb caktuar karakteresh q%u00eb kan%u00eb rezultuar t%u00eb suksessh%u00ebm n%u00eb teat%u00ebr:Karakteret e jasht%u00ebzakonshme. Teatri tradicional ka shfryt%u00ebzuar heronjt%u00eb dhe heroinat si personazhe kryesore t%u00eb dramave t%u00eb tij. P%u00ebrmasat e tyre jan%u00eb m%u00eb t%u00eb m%u00ebdha se t%u00eb njer%u00ebzve real%u00eb. Mbret%u00ebrit, mbret%u00ebreshat, Gjyqi i Lart%u00eb Suprem, an%u00ebtar%u00ebt e familjeve fisnike, gjeneral%u00ebt etj. Dhe m%u00eb tej, dramaturg%u00ebt i paraqesin personazhet shum%u00eb m%u00eb t%u00eb mir%u00eb ose shum%u00eb m%u00eb t%u00eb k%u00ebqij nga sa jan%u00eb n%u00eb jet%u00eb. Ledi Makbeth nuk %u00ebsht%u00eb vet%u00ebm an%u00ebtare e nj%u00eb familjeje fisnike, por ajo %u00ebsht%u00eb edhe gruaja m%u00eb ambicioze q%u00eb %u00ebsht%u00eb paraqitur ndonj%u00ebher%u00eb n%u00eb sken%u00eb. Antigona %u00ebsht%u00eb simbol i skajsh%u00ebm i gruas s%u00eb guximshme, t%u00eb pavarur, q%u00eb vuan %u00e7do pasoj%u00eb p%u00ebr hir t%u00eb idealit t%u00eb saj. Harpagoni i Molierit %u00ebsht%u00eb shembulli m%u00eb tipik i koprracis%u00eb etj. Pra, n%u00eb nj%u00eb lloj m%u00ebnyre, k%u00ebto personazhe zot%u00ebrojn%u00eb tipare q%u00eb jan%u00eb t%u00eb p%u00ebrbashk%u00ebta p%u00ebr t%u00eb gjith%u00eb ne t%u00eb marr%u00eb s%u00eb bashku: ambicien, bujarin%u00eb, koprracin%u00eb, dashurin%u00eb etj.Karakteret n%u00eb teatrin modern. Edhe n%u00eb teatrin modern ka shembuj t%u00eb shumt%u00eb, ku personazhe jan%u00eb njer%u00ebzit e jasht%u00ebzakonsh%u00ebm, megjith%u00ebse n%u00eb t%u00eb ka z%u00ebn%u00eb m%u00eb shum%u00eb vend pasqyrimi i njeriut t%u00eb zakonsh%u00ebm. Edhe pse ndodh k%u00ebshtu, personazhet kryesore, n%u00eb shum%u00eb raste, mbeten njer%u00ebz me tipare shum%u00eb t%u00eb ve%u00e7anta, e keqja ose e mira e t%u00eb cil%u00ebve shkon deri n%u00eb skaj. Personazhi kryesor tek drama %u201cN%u00ebna Kuraj%u00eb%u201d e Bertolt Brehtit, %u00ebsht%u00eb nj%u00eb n%u00ebn%u00eb q%u00eb do t%u00eb sakrifikonte gjith%u00e7ka p%u00ebr t%u00eb mbijetuar; madje, ajo humb t%u00eb birin duke b%u00ebr%u00eb pazar p%u00ebr %u00e7mimin e lirimit t%u00eb tij nga burgu. Personazhe %u201cprototip%u201d. Jan%u00eb personazhe q%u00eb edhe pse nuk zot%u00ebrojn%u00eb tipare t%u00eb skajshme, p%u00ebrfaq%u00ebsojn%u00eb karakteristikat e nj%u00eb grupi t%u00eb t%u00ebr%u00eb shoq%u00ebror. Nj%u00eb shembull i mir%u00eb i karakterit %u201cprototip%u201d n%u00eb dramaturgjin%u00eb moderne %u00ebsht%u00eb personazhi i Nor%u00ebs, heroina e dram%u00ebs %u201cSht%u00ebpia e kukull%u00ebs%u201d e Henrik Ibsenit. Gjat%u00eb gjith%u00eb jet%u00ebs s%u00eb saj, n%u00eb fillim nga i ati dhe m%u00eb von%u00eb nga i shoqi, ajo %u00ebsht%u00eb trajtuar si kukull dhe jo si grua e pjekur. N%u00eb aktin e fundit t%u00eb dram%u00ebs, ajo rebelohet kund%u00ebr k%u00ebtij q%u00ebndrimi, vet%u00ebdeklarohet e pavarur nga i shoqi, p%u00ebrplas der%u00ebn dhe largohet edhe pse l%u00eb pas f%u00ebmij%u00ebt e saj. Kjo p%u00ebrplasje dere %u00ebsht%u00eb konsideruar nga kritika si fillimi i luft%u00ebs p%u00ebr emancipim t%u00eb gruas Antigona, nga tragjedia me t%u00eb nj%u00ebjtin titull e Sofokliut, %u00ebsht%u00eb nj%u00eb nga personazhet m%u00eb kuptimplote t%u00eb historis%u00eb s%u00eb dramaturgjis%u00eb bot%u00ebroreKARAKTERI, KUPTIM 14 I P%u00cbRGJITHSH%u00cbMDuke v%u00ebn%u00eb n%u00eb pah disa karakteristika t%u00eb personalitetit t%u00eb karakterit dhe duke eliminuar disa t%u00eb tjera, dramaturgu, n%u00eb vet%u00ebm dy or%u00eb, mund t%u00eb na thot%u00eb t%u00ebr%u00eb historin%u00eb e nj%u00eb personi q%u00eb, p%u00ebrndryshe, do t%u00eb duhej nj%u00eb jet%u00eb p%u00ebr ta njohur. Autori arrin t%u00eb na jap%u00eb t%u00ebr%u00eb kompleksitetin emocional t%u00eb personazhit, biografin%u00eb dhe mbi t%u00eb gjitha shpirtin e tij, duke na krijuar k%u00ebshtu mund%u00ebsin%u00eb q%u00eb ne t%u00eb hyjm%u00eb n%u00eb bot%u00ebn e tij t%u00eb brendshme.Edhe N%u00ebna Kuraj%u00eb, nga drama me t%u00eb nj%u00ebjtin titull, me autor Bertolt Brechtin, %u00ebsht%u00eb nj%u00eb nga personazhet m%u00eb t%u00eb realizuara n%u00eb historin%u00eb e teatrit bot%u00ebror